⇑Üniversiteler

Portekiz’de yükseköğretim iki sektöre ayrılır:

• üniversite sektörü – üniversiteler (universidades), üniversite enstitüleri (institutos universitários) ve diğer üniversite okulları; araştırmaya odaklanır,
• politeknik sektörü – politeknik enstitüler (institutos politécnicos) ve diğer politeknik okullar; uygulamalı araştırmaya ve mesleki uygulamaya odaklanır.

Her iki sektörde de devlet ve özel kurumlar var. Özel bir kurumun bakanlıktan onay alması gerekir; her programı A3ES ajansı (Agência de Avaliação e Acreditação do Ensino Superior) değerlendirir ve akredite eder.

Devlet kurumlarına kabul sürecini bakanlığa bağlı Yükseköğretim Genel Müdürlüğü – DGES – yürütür.

Portekiz – üniversiteler
Portekiz – üniversiteler (universidades)
Portekiz – üniversite enstitüleri
Portekiz – politeknik enstitüler

⇑Eğitim sistemi

Portekiz’de Bologna sistemi uygulanıyor:

• Licenciatura (Bachelor, lisans) – üniversitelerde 180–240 ECTS (6–8 dönem), politekniklerde genellikle 180 ECTS (6 dönem),
• Mestrado (Master, yüksek lisans) – lisanstan sonra 90–120 ECTS, yani 3–4 dönem,
• Mestrado integrado – 300–360 ECTS’lik (10–12 dönem) bütünleşik yüksek lisans, yani lisans ve yüksek lisansı birleştiren tek aşamalı program; yalnızca üniversitelerde ve yalnızca AB kurallarının bir meslek için bunu şart koştuğu alanlarda, örneğin tıpta sunulur,
• Doutoramento (doktora, PhD) – genellikle 6–8 dönem ve 180–240 ECTS.

Bunların yanında kısa süreli mesleki TESP kursları (Curso Técnico Superior Profissional) da var; bunlar akademik bir derece vermez.

Portekiz – lisans programları
Portekiz – bütünleşik programlar
Portekiz – yüksek lisans programları
Portekiz – doktora programları

⇑Başvuru ve kabul

Devlet kurumlarındaki lisans ve bütünleşik yüksek lisans programlarının kontenjanları, DGES’in yürüttüğü ulusal kabul sistemi Concurso Nacional de Acesso üzerinden dağıtılır. Portekiz mevzuatına göre AB vatandaşları “uluslararası öğrenci” sayılmaz; AB vatandaşıysan Portekizli öğrencilerle aynı şartlarda başvurursun.

Yurt dışında alınmış bir lise diplomasıyla şunlara ihtiyacın olacak:

• denklik belgesi (certificado de equivalência) – bir Portekiz lisesi ya da Direção-Geral da Educação verir; notun 0–200 ölçeğine çevrilir,
• giriş sınavlarının (provas de ingresso) sonuçları – bkz. Giriş sınavları,
• apostilli ve Portekizce tercümeli belgeler (belgeler İngilizce, Fransızca veya İspanyolca değilse).

2026 tarihleri: 1. aşama – başvurular 20 Temmuz–6 Ağustos arası, sonuçlar en geç 23 Ağustos’ta; 2. aşama – 24 Ağustos–20 Eylül arası; 3. aşama – 10–12 Ekim.

AB dışından gelen öğrenciler genellikle uluslararası öğrenci sayılır (örneğin Portekiz’de iki yıldan uzun süre kesintisiz ve yasal olarak yaşamadıkları sürece). Concurso Nacional’a katılmazlar; seçtikleri üniversiteye veya politekniğe uluslararası öğrencilere yönelik özel kabul süreciyle (Concurso Especial para Estudantes Internacionais) doğrudan başvururlar. Her kurum kendi şartlarını, tarihlerini ve istediği belgeleri belirler. Erken başvur: öğrenci vizesi için kabul mektubuna ihtiyacın olacak ve vize işlemleri birkaç ay sürebilir.

Yüksek lisans programlarına ve özel kurumlara başvuruyu doğrudan kuruma yaparsın.

⇑Giriş sınavları

Concurso Nacional’daki her programın kendi provas de ingresso sınavları var: belirli derslerden geçmen gereken sınavlar. Portekizli adaylar ulusal bitirme sınavlarına (exames nacionais) girer.

Liseyi yurt dışında bitirdiysen bunların yerine kendi lise bitirme sınavlarının sonuçlarını kullanabilirsin; yeter ki üç şartı karşılasınlar: ulusal kapsamda olmaları, programın istediği derslere karşılık gelmeleri ve yerine kabul edilen sınavlar listesinde yer almaları. 2022’den itibaren girilen sınavlar 5 yıl geçerlidir.

Ayrıntıları ve sınav listesini DGES sitesinde bulabilirsin.

⇑Dil

Programların çoğu, özellikle devlet kurumlarındaki lisans programları, Portekizce veriliyor. Portekizce bildiğini yabancı dil olarak Portekizce sertifikasıyla (örneğin CAPLE) kanıtlayabilirsin; hangi seviyenin gerektiğini üniversiteye sor.

İngilizce verilen programlar da var, özellikle yüksek lisans ve doktora düzeyinde. Bunlar için üniversite genellikle IELTS veya TOEFL ister. Bu programları üniversitelerin web sitelerinde bulabilirsin.

İngilizce okusan bile Portekizceyi erkenden öğrenmeye başla: resmî dairelerde, ev kiralarken ve geçici işlerde çok işine yarar.

⇑Oturum ve resmî işlemler

AB/AEA (Avrupa Ekonomik Alanı) veya İsviçre vatandaşıysan vizeye ihtiyacın yok; ilk 3 ay Portekiz’de hiçbir resmî işlem yapmadan yaşayabilirsin. Bu sürenin ardından oturumunu kaydettirmek için 30 günün var; AB vatandaşlarına yönelik kayıt belgesini (Certificado de Registo de Cidadão da União Europeia) alırsın. Başvuruyu belediyeye (câmara municipal) yaparsın.

Öğrenci olarak başka belgelerin yanı sıra şunlara ihtiyacın olacak:

• kimlik kartın veya pasaportun,
• adres belgesi,
• üniversitenden alacağın bir belge,
• geçimini sağlayacak kadar paran olduğuna dair bir beyan,
• sağlık sigortası belgesi – Avrupa Sağlık Sigortası Kartı (EHIC) yeterli.

AB/AEA dışından gelen öğrenciler öğrenim amaçlı oturum vizesine ihtiyaç duyar; bu vizeye yola çıkmadan önce kendi ülkendeki Portekiz büyükelçiliğinde veya konsolosluğunda başvurursun. İşlemler birkaç ay sürebilir. Portekiz’e geldikten sonra öğrenimin için oturma izni (autorização de residência) almak üzere Entegrasyon, Göç ve İltica Ajansından (AIMA) randevu alırsın. Başka belgelerin yanı sıra geçerli bir pasaport, kayıt ve öğrenim ücreti ödeme belgesi, adli sicil kaydı (sabıka kaydı), konaklama belgesi, sağlık sigortası ve yeterli geçim imkânına sahip olduğunu gösteren belge gerekiyor. Kurallar 1563/2007 sayılı yönetmelikle (Portaria) belirlenmiştir; tam olarak neyi kabul ettiğini konsolosluk söyler.

⇑Öğrenim ücretleri

Devlet kurumlarında öğrenim ücretlerinin (propinas) yasal bir üst sınırı var. 2025/26’da bu sınır, önceki yıllarda olduğu gibi yılda 697 €. Üst sınır şunlar için geçerli:

• lisans programları,
• bütünleşik yüksek lisans programları,
• TESP kursları,
• lisansla birlikte bir mesleği yapmak için şart olan yüksek lisans programları.

Ücreti ayda bir, en az yedi taksitte ödersin. Örneğin Lizbon Üniversitesi (ULisboa) 2026/27 için lisans ve bütünleşik yüksek lisans ücretini aynı seviyede, 697 € olarak tuttu.

Diğer yüksek lisans ve doktora programlarında ücretleri her üniversite, hatta her fakülte kendisi belirler. Özel kurumlarda tutarı kurumun sahibi belirler.

Uluslararası öğrenciler (bkz. Başvuru ve kabul) her kurumun belirlediği daha yüksek ücretler öder. Örneğin ULisboa’da 2026/27’de lisans ve bütünleşik yüksek lisans programlarında bu ücretler yılda 1.500 € (hukuk) ile yılda 18.000 € (tıpta bütünleşik yüksek lisans) arasında. AB vatandaşları uluslararası öğrenci statüsünde olmadığı için bu ücretler onlara uygulanmaz.

⇑Konaklama ve yaşam maliyeti

Yaşam maliyeti büyük ölçüde şehre bağlı: Lizbon ve Porto gibi büyük şehirlerde en büyük gider kira. Üniversiteler, uluslararası öğrencilere yönelik rehberlerinde tahmini bir aylık bütçe veriyor; seçtiğin kurumun web sitesine bak.

Seçeneklerin:

• üniversitelerin sosyal hizmet birimlerinin (Serviços de Ação Social, SAS) işlettiği öğrenci yurtları – ucuz ama yer sınırlı,
• paylaşımlı bir evde oda – en yaygın seçenek,
• stüdyo daire kiralamak.

Kabul alır almaz konaklama hakkında bilgi al ve sözleşme imzalamadan önce evi mutlaka gör. Öğrenci yemekhaneleri ve toplu taşımadaki öğrenci indirimleri bütçeni rahatlatır.

⇑Burslar

Yabancılara yönelik, öğrenimin tamamını kapsayan burs azdır. Başlıca seçeneklerin:

• Erasmus+ – kendi üniversitenle yapılan değişim kapsamında Portekiz’de bir dönem ya da bir yıl,
• devlet kurumlarında sosyal burslar (bolsas de estudo) – AB vatandaşlarına yönelik şartları seçtiğin kurumun SAS ofisine sor,
• üniversite bursları – örneğin en iyi adaylara verilen başarı bursları,
• Erasmus Mundus – birkaç üniversitenin birlikte yürüttüğü ortak yüksek lisans programları; programın tamamı için burs sunuluyor,
• araştırmacılar ve doktora öğrencileri için fırsatlar – EURAXESS Portugal sitesinde.

⇑Okurken çalışmak

AB/AEA vatandaşları Portekiz’de hiçbir izne gerek olmadan çalışabilir, öğrenim sırasında da. Sözleşme için Portekiz vergi numarasına (NIF) ihtiyacın var.

Öğrenim amaçlı oturma izni olan AB/AEA dışından gelen öğrenciler de çalışabilir; bir işverene bağlı olarak ya da serbest çalışan olarak. Çalışmanın AIMA’ya bildirilmesi gerekiyor; bunu nasıl yapacağını üniversitenin uluslararası ofisine sor.

Geçici iş bulmak en kolay turizm, otelcilik ve yeme-içme ile müşteri hizmetlerinde; buralarda yabancı dillerde de iş var. Diğer işlerde Portekizce önemli. İş aramaya üniversitenin kariyer ofisinden başla. Araştırmacılara yönelik iş ilanları EURAXESS Portugal sitesinde yayımlanıyor.

Portekiz – neden orada çalışmalı? (İngilizce)
Yurt dışında nasıl iş bulunur? (İngilizce)

⇑Faydalı bağlantılar

• Study in Europe – Portekiz (İngilizce) – Avrupa Komisyonu portalındaki resmî ülke profili,
• DGES – bakanlığa bağlı Yükseköğretim Genel Müdürlüğü: sistem, kurumlar, ücretler,
• DGES – uluslararası öğrenciler – kimin uluslararası öğrenci sayıldığı ve nasıl başvurulacağı,
• Candidatura ao Ensino Superior – Concurso Nacional de Acesso başvuruları,
• Yabancı sınavlar – provas de ingresso yerine yabancı sınavların kullanılmasına ilişkin kurallar,
• Portekiz vizeleri – oturum vizeleri – AB dışından gelen öğrenciler için oturum vizesine gereken belgeler,
• AIMA – yükseköğretim öğrencileri için oturma izni – ülkeye geldikten sonra alınan oturma izni,
• EURAXESS Portugal – araştırmacılar için iş ilanları ve hibeler,
• ENIC-NARIC – Avrupa’da diplomaların tanınması,
• Eurodesk – Avrupa’da eğitim, staj ve gönüllülük hakkında ücretsiz bilgi.